Çingene Büyüsü

Çingene büyüsü adı neyi anlatır?

Çingene büyüsü, halk arasında kökeni belirsiz ya da “eski usul” sayılan uygulamalara verilen bir etikettir. Bu adı kullanan iki kişi çoğu zaman aynı şeyden söz etmez. Biri kapı eşiğinde bulunan bir düğümlü bezi, bir başkası pazar yerinde duyduğu bir fal sözünü bu adla anar.

Önemli bir ayrımı baştan söyleyeyim: Bu ad, Roman yurttaşlarımıza ya da herhangi bir topluluğa bir şey yüklemez. Bir topluluğun adını bir büyü anlatısına bağlamak eski bir önyargının ürünüdür. Görüşmede bu etiketi değil, sizin yaşadığınız olayı konuşuruz.

Bu adı genellikle nerede duyarsınız?

Bu söz çoğu zaman bir yakının yorumuyla gelir. Örneğin kapınıza bir esnaf geldikten sonra evde bir tartışma çıktıysa, biri iki olayı birbirine bağlayıp bu adı kullanabilir. Böyle durumlarda aradaki bağı kuran şey olayın kendisi değil, sonradan yapılan yorumdur.

Bir de internette karşılaşılan listeler var. Aynı başlık altında birbirinden çok farklı olaylar sıralanır. Bir listeye benzemek, ortak bir neden olduğunu göstermez.

Bazen de bu ad bir ailenin içinde kuşaktan kuşağa anlatılan bir hikâyeyle gelir: Büyükannenizin gençliğinde yaşanmış bir olay, yıllar sonra sizin yaşadığınız bir sıkıntıya bağlanabilir. Aradan geçen zaman ve değişen koşullar, bu iki olayı aynı şeymiş gibi görmenin ne kadar zor olduğunu gösterir.

Çingene büyüleri kaygısına Yûnus 81’in getirdiği teselli

Sarayda toplanan büyücüler hünerlerini ortaya koyduğunda Hz. Mûsâ, onların getirdiğinin sihirden ibaret olduğunu ve Allah’ın bunu hükümsüz bırakacağını söylemişti. Aynı ayet, fesat çıkaranların yaptığını Allah’ın düzene sokmayacağını da haber verir (Yûnus 81). Korkuyla yaşayan bir insana büyünün son söz olmadığını hatırlatan bundan açık bir cümle bulmak zordur.

Bu teselliyi “Yâ Metîn” niyazıyla pekiştirebilirsiniz; Metîn, hiçbir şeyin sarsamadığı, kudreti eksilmeyen demektir ve sarsılan bir gönle dayanak olur. Okurken aklınızı adetlerle, sayılarla meşgul etmeyin; işi Rabbinize havale edin. Okumanın gücü, kalbin teslimiyetindedir.

Gördüğünüzü ve duyduğunuzu ayırın

Endişenizi daha açık görmek için iki şeyi ayrı not edebilirsiniz:

• Bizzat gördüğünüz şey: hangi eşya, nerede, hangi gün?
• Sonradan duyduğunuz yorum: kim söyledi, ne zaman?
• O dönemde hayatınızda değişen başka bir şey var mı: taşınma, iş, aile içi gerginlik?

Bu ayrım, kaygınızın nereden başladığını görmenizi kolaylaştırır. Bir eşyadan ya da bir kişinin görünüşünden kimin ne niyetle hareket ettiğini çıkarmak mümkün olmaz.

Çingene büyüleri hakkında duyduklarınızla kendinizi korkutmayın derim önce. Mukît ismini, kullarını gözeten ve gücünü veren anlamıyla severim; o gözetimin altında olduğunuzu unutmayın. Yaşadığınız olayı bana anlatırsanız neyin gerçekten dikkat istediğini birlikte ayırırız.

Çingene büyüsü bozulur mu sorusuyla gelenlere

Bazı kişiler bu adı duyduktan sonra kendilerine hemen bir işlem gerektiği söylendiğini anlatır. Böyle bir öneri aldıysanız neye dayanarak söylendiğini sormak hakkınız. Acele ettiren, korkutan ya da önceden ödeme isteyen bir dil karşısında durup düşünmek için zaman isteyebilirsiniz.

Benimle görüşürken bir eşya göndermeniz gerekmez. Sizi asıl düşündüren olayı anlatmanız yeterli. Dua ve manevi destek hakkında konuşmak istiyorsanız bunu ayrıca söyleyebilirsiniz.

Bazı kişiler bu adı duyduktan sonra evden eşya atmak, bir yakınla görüşmeyi kesmek gibi büyük kararlar verir. Bu kararları vermeden önce yaşadığınızı bir kez daha sakin bir gözle değerlendirmek size zaman kazandırır.

Çingene büyüsü bozma talebiyle gelenlere ilk söylediğim

Çingene büyüsü ifadesi halk arasında yerleşmiş bir etiket; ama şunu baştan belirteyim, bir topluluğun tamamını büyüyle anmak haksızlık olur. Roman vatandaşlarımızın büyük çoğunluğunun bu konuyla hiçbir ilgisi yoktur. Çingene büyüleri diye anlatılan şeyler aslında farklı bölgelerden derlenmiş, ağızdan ağıza değişen halk inanışlarıdır: kapıya bırakılan bir düğüm, sokakta söylenen ağır bir söz, el falı bahanesiyle alınan bir saç teli gibi.

Bana ulaşanlar çoğu zaman pazarda ya da kapıda biriyle tartıştıktan, ardından kötü sözler duyduktan sonra işlerinin bozulduğunu anlatıyor. Böyle bir olay insanın aklını kurcalar, bunu anlıyorum. Çingene büyüsü bozma isteğiyle gelen birine yaşadıklarını sırasıyla anlattırır, korkunun ne kadarının o andaki gerginlikten, ne kadarının gerçek bir etkiden kaynaklandığına bakarım. Şüphe yerinde görünürse çözme ve korunma tarafında çalışırım; değilse bunu da açıkça söylerim ki boş yere endişe taşımayın.

Birini suçlamadan önce

Bir büyü adının ardından bir kişiyi ya da bir aileyi suçlamak, zaten zor olan bir dönemi daha da ağırlaştırabilir. Kim olursa olsun, birinin kimliği üzerinden sonuç çıkarmak yerine somut olayı konuşmak hem size hem çevrenize daha adil olur.

Evde bulunan eşyalar hakkında

Bu adla gelen sorulardan biri de kapı önünde ya da bahçede bulunan küçük nesnelerle ilgilidir: bir parça bez, bir tutam saç, düğümlü bir ip ya da yabancı bir kâğıt. Böyle bir şey bulduysanız önce nerede ve ne zaman bulduğunuzu, o günlerde eve kimlerin gelip gittiğini not edin.

Rüzgârın taşıdığı bir bez parçası, bir çocuğun oyuncağından kopan bir ip ya da komşudan düşen bir kâğıt da aynı yerde bulunabilir. Eşyayı tek başına bir kanıt gibi görmek yerine, görüşmede onu bulduğunuz koşullarla birlikte ele alırız. Bu sayede kaygınız bir nesneye değil, yaşadığınız somut duruma odaklanır.