Cadı Büyüsü

Cadı büyüsü ne demek?

Halk arasında cadı büyüsü, kötü niyetli olduğu düşünülen birinin yaptığı söylenen büyüler için kullanılır. Masallarda süpürgeli, kazanlı cadı figürüyle, gündelik dilde ise çoğu zaman bir kadına yöneltilen kırıcı bir sözle karşımıza çıkar. Bu ad belirli bir uygulamayı değil, bir korkuyu ve bir suçlamayı anlatır.

Bu yüzden bu sayfada amacım, size bir cadı tarif etmek değil, cadı büyüsü sözünü duyduğunuzda yaşadığınız olayı daha net görmenize yardım etmek.

Cadı büyüleri endişesinde Felak ve Nâs ile sığınmak

Mushafın sonunda yer alan Muavvizeteyn, yani Felak ile Nâs, Resûlullah’ın kötülükten korunmak için en sık okuduğu ve ashabına tavsiye ettiği surelerdir. Felak suresinde sabahın Rabbine; karanlık çöktüğünde yayılan şerden, düğümlere üfleyenlerin kötülüğünden ve hasetçinin hasedinden sığınılır. Nâs suresi ise insanın kalbine sinsice fısıldayan vesvesecinin şerrine karşı Allah’a iltica etmeyi öğretir. Cadı imgesinin uyandırdığı korkulara karşı bundan daha yerinde bir sığınak düşünmek zor.

Bu sureleri okuduktan sonra Mü’min ismini anmak gönle güven verir; Mü’min, kullarına emniyet bahşeden demektir. “Yâ Mü’min, korkularımın yerine huzur koy” diye dileyebilirsiniz. Okumanın bir adedi yoktur, belli bir sürede sonuç da beklenmez; önemli olan kalbin Allah’a yönelmesidir.

Birine “cadı” demeden önce

Tarihte “cadı” suçlaması pek çok insanın haksız yere dışlanmasına ve cezalandırılmasına yol açmıştır. Bugün de bir aile içinde bir kayınvalideye, bir komşuya ya da eski bir sevgiliye bu söz yakıştırıldığında, ortada çoğu zaman kanıt değil bir kırgınlık vardır. Birini bu sözle suçlamak onarılması zor bir kopukluk yaratabilir.

Bu ad genellikle hangi durumlarda duyulur?

Bir düğünden sonra başlayan aksilikler, evde bulunan bir tutam saç ya da düğümlü bir ip, kapı önüne dökülmüş bir şey… Ardından biri “bu cadı işi, şu kişi yapmıştır” der. Burada üç ayrı şey vardır: yaşanan olay, bulunan eşya ve bir kişiye yöneltilen yorum. Bunları ayırmak hem sizi hem de suçlanan kişiyi korur.

Sizi tedirgin eden bir eşya bulduysanız, onu kimin bıraktığından emin değilseniz kimseyi suçlamadan önce sakin bir zamanda düşünmeyi deneyin. Bazen en basit açıklama, bir misafirin unuttuğu ya da bir çocuğun oyun için bıraktığı bir şeydir.

İnsanlar cadı büyüleri hakkında o kadar çok şey duyuyor ki gölgelerinden korkar hâle geliyorlar. Vâlî ismi bana, bütün işleri yöneten ve idare edenin yalnızca Allah olduğunu düşündürür. Korkunuzu içinizde biriktirmeyin; bana anlatın, yükünüzü paylaşalım.

Bugün kendine cadı diyenler

Günümüzde bazı insanlar kendi inanç ve doğa anlayışlarını anlatmak için bu sözü kullanır. Bu, bir kişinin kendi inancıdır ve başkasına zarar verme anlamı taşımaz. Bir kişinin inancı, giyimi ya da yaşam biçimi ona bir kötülük yüklemek için dayanak olamaz.

Kendi inancını bu sözle anlatan birini tanıyorsanız, bu konuda doğrudan ve saygıyla konuşmak, kulaktan dolma anlatılara dayanmaktan her zaman daha sağlıklıdır. Bir komşunun evinde yanan mumlar ya da asılı kurutulmuş otlar, kimseye zarar verildiği anlamına gelmez.

Cadı büyüsü bozan hoca arayanlarla neyi konuşurum?

Önce sizi en çok yoran şeyi: olayın kendisi mi, yoksa bir yakınınızdan şüphelenmenin verdiği ağırlık mı? İsterseniz kimsenin adını vermeden de konuşabiliriz. Dua ve manevi destek hakkında konuşmak isterseniz bunu ayrıca söyleyebilirsiniz. Bir eşyadan ya da fotoğraftan kimin ne yaptığına dair hüküm çıkarmam.

Bu tür bir şüphe çoğu zaman aile içindeki eski bir gerginliğin üzerine gelir. O gerginliği konuşmak, büyü şüphesinden daha çok rahatlatabilir.

Cadı büyüsü: masallardan sosyal medyaya uzanan bir korku

Çocukken dinlediğimiz masallarda cadı, süpürgeyle uçan, kazanında iksir kaynatan kambur bir kadındır. Avrupa’da on altı ve on yedinci yüzyıllarda bu imgenin arkasında binlerce masum insanın yargılandığı acı bir tarih vardır. Bugün ise cadı büyüleri ifadesi, çoğunlukla dizilerden, Cadılar Bayramı kostümlerinden ve kendini “modern cadı” diye tanıtan sosyal medya hesaplarından tanıdık geliyor. Kimisi bunu eğlence olarak görüyor, kimisi gerçekten bir kötülük yapılacağından korkuyor.

Bize ulaşan kişiler çoğu zaman şu iki şeyden birini anlatıyor: ya bir tanıdığının kendisine cadı büyüsü yaptığından şüpheleniyor ya da internette gördüğü bir “cadı ritüeli”ni denemiş ve şimdi tedirgin. Her iki durumda da önce olayların akışını konuşuruz. Kıskançlıkla dolu bir ilişki, ani bir kavga ya da üst üste gelen talihsizlikler insanın zihninde bir büyü hikâyesi kurabilir. Gerçek bir müdahale şüphesi kalırsa onu bozmak için çalışırız. Ama kimseye karşı bir işin içine girmeyiz ve nasıl yapıldığını da öğretmeyiz. Uykusuzluk, iştahsızlık ya da yoğun korku günlerdir sürüyorsa bir hekime görünmeyi ihmal etmeyin.

Masallardaki cadı ile gerçek hayattaki kaygı

Çocukluğumuzda dinlediğimiz masallarda cadı, kötülüğün kolayca tanınan bir yüzüdür: uzun burunlu, süpürgeli, kazanında iksir kaynatan biri. Bu imge zihnimizde öyle yer eder ki, gerçek hayatta açıklayamadığımız bir kötü olay yaşadığımızda kolayca bir “cadı” ararız. Oysa gerçek hayatta olaylar çoğu zaman tek bir kötü kişiyle açıklanamayacak kadar karmaşıktır.

Bunu görmek, yaşadığınız sıkıntıyı küçümsemek anlamına gelmez. Tam tersine, sıkıntınızı doğru yerde aramanıza yardım eder.

Ne kadar zamandır bu şüpheyle yaşadığınızı ve bunun gündelik hayatınızı nasıl etkilediğini de konuşabiliriz. Bazen en çok ihtiyaç duyulan şey, bu yükü bir başkasıyla paylaşabilmektir.