Şaman Büyüleri

Şaman kime denir?

Şaman, Orta Asya’dan Sibirya’ya uzanan eski inançlarda topluluk adına doğayla ve ruhlarla iletişim kurduğuna inanılan kişiye verilen addır. Türklerin eski inanç dünyasında bu kişiye kam dendiği anlatılır. Davul, tütsü ve özel giysiler bu geleneğin bilinen ayrıntılarındandır.

Halk arasında “şaman büyüleri” sözü bu geleneği tek bir büyü etiketiyle anar. Oysa bu ad, bu geleneği yaşatan ya da ona ilgi duyan insanlara bir kötülük yüklemez; bir kültürel mirası bir korku anlatısına indirgemek doğru olmaz.

Anlatılara göre kamlar hastalık, kayıp ya da kötü hava gibi topluluğu ilgilendiren durumlarda başvurulan kişilerdi. Bu anlatıların bir kısmı halk hikâyelerinde, bir kısmı da sözlü gelenekte yaşamaya devam ediyor.

Şaman büyüsü: Orta Asya mirası mı, internet efsanesi mi?

Davul sesi, kendinden geçen bir kam, ateş başında mırıldanan sözler… Şaman büyüleri hakkında soru soranların bir kısmı tarihî merakla geliyor, bir kısmı ise birinin kendisine Sibirya’dan ya da Moğolistan’dan bir şaman aracılığıyla iş yaptırdığından şüpheleniyor. Şamanizm, Türklerin İslam öncesi inanç dünyasında da izleri bulunan, doğayı ve ataları merkeze alan eski bir gelenektir. Şamanizm büyüleri adıyla bugün sosyal medyada pazarlanan uygulamaların ise bu köklü kültürle bağı çoğu zaman bir fotoğraf ve birkaç yabancı kelimeden ibarettir.

Kendisine şaman büyüsü yapıldığını düşünen birinin endişesini küçümsemem. Hangi sıkıntıların ne zaman başladığını, ailede ya da işte bir husumet olup olmadığını, uyku ve iştah düzeninin bozulup bozulmadığını dinlerim. Tıbbi bir açıklaması olabilecek her belirtide önce bir uzmana görünmenizi isterim. Manevi tarafta ise ister doğudan ister batıdan gelsin, Allah’ın izni olmadan hiçbir sihrin zarar veremeyeceğini hatırlatır, korunma ve gerekirse çözme konusunda yanınızda dururum.

Bu ad bugün nasıl karşınıza çıkar?

Son yıllarda “şaman ritüeli” adıyla tütsü, davul ya da ateş etrafında yapılan uygulamalar sosyal medyada ve bazı etkinliklerde görülüyor. Bazı kişiler bunlara merak duyar, bazıları da bir yakının bu tür bir etkinliğe katılmasından sonra endişelenir.

Bir başka durum da yorumdur: Aile içinde uzun süren bir sıkıntıdan sonra biri “bu şaman işi” diyebilir. Bu iki durumda konuşacağımız sorular farklıdır.

Bir aile içinde bu ad bazen kuşaktan kuşağa aktarılan bir hikâyeyle de gelir: Köyde yaşamış bir büyüğün “ocaklı” olduğu, ateşle ya da suyla ilgili bazı adetler uyguladığı anlatılır. Bu tür hikâyeler bir aile hafızasının parçasıdır; bugün yaşadığınız bir olayın açıklaması olmaları gerekmez.

Tütsü, davul ve kuş tüyü bulduysanız

Şaman anlatılarında kuş tüyü, kemik parçası, renkli bez ve tütsü sıkça geçer. Evde bu tür nesneler gördüyseniz önce kime ait olduklarını düşünün. Bir süs, bir hatıra ya da bir hobi malzemesi de olabilirler.

Bilmediğiniz biri tarafından bırakıldığını düşünüyorsanız, nerede ve ne zaman bulduğunuzu not edin. Bir nesneden kimin ne niyetle hareket ettiğini çıkarmak mümkün olmaz.

Kuş tüyü ya da küçük bir kemik parçası, bir bahçede ya da balkonda doğal yollarla da bulunabilir. Bu tür bir nesneyi bulduğunuz yeri ve koşulları anlatmanız, görüşmede neyi konuşacağımızı netleştirir.

Şaman büyüsü yapıldığı söylendiyse

Size böyle bir şey söylendiyse şu soruları sorabilirsiniz:

• Bu sonuca hangi olaya bakılarak varıldı?
• Benden ne yapmam ya da ne ödemem istendi?
• Acele etmem için bir gerekçe gösterildi mi?

Korkutan ve hemen karar vermenizi isteyen bir dil karşısında durup düşünmek hakkınız.

Şaman büyüleri endişesinde sığınılacak ayet

Kürsî ayeti diye de anılan Âyetü’l-Kürsî (Bakara 255), kâinatın tek sahibinin gaflete düşmediğini, yarattıklarını bir an bile başıboş bırakmadığını, göklerle yeri kuşatan hükmünün O’nu hiç yormadığını haber verir. Müslümanların evlerinde, yola çıkarken ve gece yatmadan okumayı âdet edindiği bu ayet, korunma ihtiyacı duyan herkes için en bilinen sığınaktır. Bir kamın davulundan da, ekrandan gelen bir tehditten de daha büyük olanı hatırlatır.

Okuduktan sonra “Yâ Hafîz” diyerek kendinizi ve sevdiklerinizi O’na emanet edebilirsiniz; Hafîz, koruyan ve gözeten anlamına gelir. Belli bir sayının peşine düşmeyin; okunan her ayet gönülden geldiğinde anlam kazanır.

Bir etkinliğe katılan yakınınız için kaygılanıyorsanız

Son yıllarda “şaman töreni” ya da “ses terapisi” adıyla düzenlenen etkinliklere katılan kişilerin aileleri sık sık endişeyle yazıyor. Bir yakınınız böyle bir etkinliğe katıldıysa önce neler yaşadığını, ne için gittiğini sakin bir dille sorabilirsiniz.

Bu tür etkinliklerde sağlıkla ilgili iddialarda bulunulması ya da yüksek ücretler istenmesi durumunda temkinli olmak gerekir. Bir yakınınız tedavisini bıraktıysa ya da ruhsal olarak zorlanıyorsa, önce bir uzmana başvurmasını önermek en sağlıklı adımdır.

Manevi destek hakkında

Şaman büyüsü sözüyle gelenlerin bir kısmı aslında huzur ve korunma arıyor. Dua ve manevi destek hakkında konuşmak isterseniz bunu açıkça söyleyebilirsiniz. Neleri konuşabileceğimizi anlatırım; bir sonucun ne zaman geleceğine dair söz vermem.

Görüşmede bir kültürü ya da bir kişiyi yargılamadan, yalnızca sizin yaşadığınız olayı ve kaygınızı konuşuruz.

Şaman büyüsü korkusuyla yazanların çoğu, yabancı ve uzak olan her şeyi daha güçlü sanıyor. Ben Hakk isminin karşısında hiçbir uydurmanın ayakta kalamayacağına inanırım. Yaşadıklarınızı sırasıyla anlatın; gerçekle kuruntuyu birbirinden ayırmanıza yardım edeyim.